Murillo el Cuende - Navarra Media

Landa eremuaren esentzia eta historiaz betetako kaleak.

Murillo el Cuende Nafarroako hiru kontzejuk osatutako udalerria da: Murillo el Cuende, Arrada eta Traibuenas, bakoitza nortasun propioarekin eta lurraldearen bilakaerarekin lotzen den historiarekin.

Ikuspegi geografikotik, udalerria Zidakos eta Aragoi ibaiek zeharkatzen dute, eta interes naturaleko eremuak ditu, hala nola Arradako aintzira eta Arrada Zaharra herri hustuaren ingurunea, Errege Bardearako eta Uxueko mendilerrorako ikuspegi bikainak eskaintzen dituena. Paisaiak ibai terrazak, soroak eta sakabanatutako landaredi mediterraneoaren aztarnak uztartzen ditu.

Historikoki, Murillo el Cuende eta bere kontzejuak jaun nobleei eta elizakoei lotuta egon dira. Arrada Zaharra, adibidez, Erdi Aroko defentsa gune garrantzitsua izan zen, gaztelua, eliza eta harresi esparrua zituena, XV. mendeko Nafarroako gerran suntsitua. Gaur egungo Arrada kontzejua 1972an sortu zen, eta Traibuenasek, 1845ean udalerrian integratu zenak, bere jaunen garaiko iraganaren aztarnak ere gordetzen ditu.

Bisitatu daitekeen ondareari dagokionez, Murillo el Cuende herriko Santa Fe Eliza (XVI–XVIII mendekoa), Erdi Aroko Gurutze Sainduaren Baseliza, San Joan Bataiatzailearen Eliza eta Traibuenas herriko Armategi Jauregia eta Arradako Gurutze Sainduaren Eliza dira. Arrada Zaharreko herrixkak balio handiko multzo arkeologikoa osatzen du: gaztelua, dorrea, San Nikolas Eliza eta nekropolia.

Ekonomia nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarritzen da, zereal laboreekin, mahastiekin eta abeltzaintzako ustiategiekin, bereziki Arradan, non eguzki baratzeak eta osagai elektromagnetikoak dituen enpresa bat ere instalatu diren. Traibuenasen mahastizaintza eta ardogintza eta zerealen lehortegia nabarmentzen dira.

Tradizioak bizirik mantentzen dira herriko jaien bidez: San Isidro (maiatzaren 15ean) eta Santa Fe (abuztuaren amaieran) Murillo el Cuenden; San Joan Traibonasen; eta San Bernardo eta Arrosarioko Ama Birjina Arradan, erromeriekin, entzierroekin, bazkari herrikoiekin eta lotura komunitarioa indartzen duten kultur jarduerekin.

Ezagutu Nafar Erdialdea bere esperientzien bidez.

Arakatu bere paisaiak, zaporeak eta tradizioak lurraldea hobekien ezagutzen dutenen eskutik. Bizi lasaitasuna, esentzia eta tokikoarekin lotura adierazten duten une benetakoak.

Ikusi esperientziak