Uztailaren 28tik abuztuaren 11ra (datak konfirmatzeke 2026rako)
Mendigorriako nazioarteko musika jaialdia
Mendigorria
Nafar Erdialdea erromesaldiko lurraldea da. Bertan, Done Jakue Bide Frantsesaren bi ibilbide elkartzen dira: Donibane Garazitik datorrena eta Somportetik datorrena, Aragoiko Bidea izenez ere ezagutzen dena. Bi ibilbideak Garesen elkartzen dira
Nafar Erdialdea erromesaldiko lurraldea da. Bertan, Done Jakue Bide Frantsesaren bi ibilbide elkartzen dira: Donibane Garazitik datorrena eta Somportetik datorrena, Aragoiko Bidea izenez ere ezagutzen dena. Bi ibilbideak Garesen elkartzen dira, erromesaldien, kulturaren eta gastronomiaren topagunean. Galdu behar ez duzuna kontatuko dizugu, eta ziur askoz gehiago aurkituko duzula, bide ona izan!
Iparraldetik hegoaldera: Frantses Bidea
Frantses Bidea Donibane Garazin hasten da, Nafarroa Beherean kokatuta, frantziar aldean. Ibilbide eder eta ospetsuenetako bat dela diote.
Frantses Bidea Orreagatik sartzen da Nafarroara, eta, Iruñetik pasatu ondoren, Nafar Erdialdean sartzen da Erreniega gainetik, Utergan. Hortik Gareseraino altxor historiko, natural eta kulturalak ezagutu ahal izango dituzu.
Erreniega gaina: haizearen bidea izarrekin
Nafar Erdialdetik gure bide erromesa Erreniega mendilerroaren goialdean hasten da, Uterga udalerrian. Hemen, Erromesaren Monumentua aurkituko dugu.
Vicente Galbete eskultoreak 1996an egin zuen garai desberdinetako erromesen hamabi irudik osatzen duten multzo hau, Erdi Arotik gaur egunera arte. Horrekin batera, honako testu hau ageri da: “Haizearen bidea izarrekin gurutzatzen den tokia”.
Altzairuzko monumentuak paisaia paregabeko ikuspegi pribilegiatuak ditu, sinbolismoz eta edertasunez beteak.
Derrigorrezko geldiunea: Muruzabal
Legarda edo Uterga bezalako herriak bisitatu ondoren, Donejakue Bidea egiten ari bazara, Muruzabal nahitaezko geldiunea da. Hiriguneak ondare ederra du, hala nola San Esteban parrokia, barruan aberastasun handiko obrak gordetzen dituena; edo Zabalegiko Markesaren jauregi dorreduna eta haren fatxada barrokoa, gaur egun upategi bat duena.
Eta ezin dugu ahaztu Done Jakue bidearen mugarri esanguratsuenetako bat: Eunateko baseliza.
Nahiz eta baseliza oktogonal ospetsua Done Jakue bidearen oinean egon, Zangozatik iristen den bidetik, Muruzabalera iristen dena leku berezi hori aurkitzera hurbiltzen da, herritik bi kilometro eta erdira.
Beste geldiune bat Bidean: Obanos
Erromes bideari jarraituz, hurrengo geldiunea Obanosen egitea ezinbestekoa da. Hiribildu honek izaera bikain eta dotorea du, bere Erdi Aroko iragan noble eta defentsiboaren emaitza, Muskiz Etxea eta Zabalegi Etxea bezalako eraikinetan ikusten dena.
Bertako kaleetatik paseatuz, historiaz betetako txoko magikoak ezagutuko dituzu, hala nola plazak, armarria duen arkua edo elizak eta baselizak. Ohikoa da Obanoseko Ate berezian argazki tipikoa ateratzea edo Arnotegiko Andre Mariaren baseliza bisitatu eta Izarbeibar ederrerako bista zoragarriak ikusi.
Eta amaiera bikaina emateko, herri honetan Obanoseko Misterioa gorde izan da. Bi urtean behin herrian ikuskizun bat egiten dute horrekin, eta Interes Turistiko Nazionaleko Jaia izendatutako bizipen paregabea da.
Ekialdetik mendebaldera: Aragoiko Bidea
Somport, Frantzia eta Aragoi arteko Pirinioetako mugako pasabidea, Aragoitik datorkigun Frantses Bidearen sarrerako atea da. Bide hori Frantses Bidea zein Aragoiko Bidea deitua izan da. Bigarren mailako ibilbide hau, Zangozatik Nafarroara iristen dena, Nafar Erdialdera Tebastik sartzen da, eta erromesei ibilbide ikusgarria eskaintzen die Muru Artederreta, Olkotz edo Eneritz bezalako udalerrietan barrena.
Garesera iristean, bidea Orreagatik datorren ibilbide frantsesarekin bat egiten du, Compostelako Donejakue helmugaraino ibilbide bakar bat egiteko.
Jakin nahi duzu zer bizipen mota izan ahal dituzun etortzen zarenean?
Tebas
Aragoitik datorkigun Frantses Bidea Tebas udalerritik sartzen da Nafar Erdialdera, Alaitz mendilerroaren iparraldeko hegalean dagoen hiribildu ederra. Bertan, erromesak egun batean Nafarroako Erresumako gaztelu-jauregirik garrantzitsuenetako bat izan zenaren aztarnak aurkituko ditu. Bertan, Nafarroako errege-erreginak XIII. eta XIV. mendeetan bizi izan ziren.
Tebasko gaztelua lehen Burdin Aroan giza kokaleku bat egon zen lekuan eraiki zen.
Jauregiaren multzo arkitektonikoa hiru espazio desberdinetan banatzen zen. Goiko pisuan zegoen erregearen egoitza. Haren inguruan, gela osagarriak zeuden, hala nola sukaldea, falkoneria, komunak, biltegiak… Eta azkenik, beheko pisuan, gazteluko baratza edo lorategia.
Izena eman bisita honetan, garai hartako nafar erregetza bezala bizitzera eramango zaituen iraganerako bidaira. Bere historian sartu nahi baduzu, hemen duzu informazio guztia.
Olkotz
Tebas-Muru Artederreta igaro ondoren, Olkotz herrira iritsiko gara. Hemen Erdi Aroko harribitxi berri bat aurkituko duzu: Olkotzeko Dorrea. Zaharberritu ondoren, gaur egun dorrearen lau solairuek Olkotzeko Kontzejuaren egoitza administratiboa, balio anitzeko kultur aretoak eta erromanikoari eskainitako interpretazio zentro bat hartzen dituzte, bisita gidatuekin.
Azkenik, ezin dugu aipatu gabe utzi Olkotzeko San Migel eliza, Muruzabalgo Eunateko ermitaren ispilu portada duena: eraikin horietako irudiek mendeak daramatzate elkarri begira.
Eunateko ermita
Bideak aurrera egiten jarraitzen du. Ibilbidean aurkituko dituzun herri lasaietan geldialdiak egin ondoren, hala nola Adios eta Eneritz, Muruzabal udalerriko Eunateko Santa Maria baselizara iritsiko zara.
Erromanikoaren altxor hau eta Monumentu Nazionala, Muruzabaletik bi kilometro eta erdira dagoen eraikin misteriotsua da, Aragoitik landa erdian eta Frantses Bidearen oinean.
Arkitekturaren mirari hau, silarrian egindako diseinu oktogonal bereziagatik ezaguna, gogoeta, isiltasun eta fede lekua da. Barruan Eunateko Ama Birjina ederra aurkituko duzu.
Elizaren ondoan, Onat-en Etxean, eraikin honi buruzko informazio guztia eskuratu ahal izango duzu eta erromesaldiaren zigilua lortu.
Donejakue Biderako duen garrantziaz gehiago jakin nahi baduzu, hemen duzu bilatzen ari zarena.
Dena erdigunera begira: Gares/Puente la Reina erromesaldiaren elkargunea
Aukeratzen duzun ibilbidea aukeratzen duzula, Gares, Done Jakue Bide Frantsesaren bi ibilbideen lotunea da. Hemendik eta Santiagoraino, bideek bat egiten dute.
Herri eder honetara iritsi bezain laster, Reparadores komentuko aterpetxea aurkituko duzu, Gurutzeko elizaren ondoan.
Garesko kaleetan paseatzera gonbidatzen zaitugu. Kale Nagusia zeharkatu, beti animatuta eta saltokiz beteta.
Etxeen fatxada izugarriak miretsi, bertatik hiriko harresietako dorre batzuk ikus daitezke.
Bisitatu Santiago Parrokia, eraikin erromanikoa, barruan San Bartolome eta Santiago Baltza tailu gotiko ospetsuekin. Ezagutu hori guztia eta askoz gehiago, udalerriko eraikin ospetsuenetako bat ahaztu gabe: herriari izena ematen dion Zubia, XI. mendean eraikia erromesentzako pasabidea errazteko.
Hemen amaitzen da Donejakue Bidearen ibilbidea Nafar Erdialdetik, baina Garesek badu zer eskaini. Galduko ote duzu?
