Muruzabal - Navarra Media

Historia eta arkitektura erromanikoaren sorlekua

Muruzabal Erreniegako magalean dago eta Robo ibairaino luzatzen da. Herrigunean ondare harrigarria dago: San Esteban parrokia, bi garaitan eraikia, zaharrena XIV. mendean. Barruan, aberastasun handiko obrak ditu: XVIII. mendeko erretaula nagusi erromanista bat, XVI. mendeko Ama Birjina bat duena; beste erretaula rokoko bat, XVII. mendeko tailu batzuekin; Juan Juaniz Etxalaz Calahorrako apezpikuaren hilobia (1666); XIV. mendeko gurutziltzatu gotiko bat; eskultura eta pinturako erretaula gotiko flandestar bat; eta korura igotzeko eskailerako baranda zulo bordatuekin (XVI. mendekoa). Sarrerako atea arku zorrotzekoa da eta arkiboltak ditu landare kapitelen gainean.

Herriaren beste eraikuntza ikusgarria Zabalegiko Markesaren jauregi dorreduna da, bere fatxada barroko soilarekin. Titulua Karlos II.a Sorginduak Granadako eta Valladolideko Errege Kantzelarien presidente eta Cartagenako gotzaia izan zen Francisco Juaniz Etxalaz Oskariz jaunari eman zion. Gaur egun, upategi bat dago bertan.

Erromesek ez dute herri txiki hau uzten, aurretik Done Jakue Bidearen mugarririk adierazgarrienetako bati buruz galdetu gabe: Eunateko  Baselizari buruz. Eraikuntza erromaniko berezi hau Donejakue Bidean dago, misterioz inguratuta, eta XII. mendean, Antso Jakitunaren garaian, eraiki zen.

Bere jatorria, oso argi ez dagoen arren, Tenplearekin lotuta dago, errege horren laguntza handia jaso zuen Ordena Militarrarekin hain zuzen ere. Haren kokapenagatik uste izan da “hildakoen linterna” edo “itsasargi” funtzioa izan zezakeela, baina hilerri funtzioa eduki zuela ziurra da.

Eunateko Santa Mariak oinplano oktogonala du, baita inguruko galeria arkupedunak ere. Ardatz nagusian, mendebaldean, erdi puntuko ate bat dago, eta, ekialdean, absidea, zirkuluerdi formakoa barrualdean eta poligonala kanpoaldean. Kupula goratuta dago eta sekzio karratuko zortzi nerbiok osatzen dute, musulmanen estiloan.

Bere zeharkako ardatzean, iparraldetik, beste aurrealde nagusi bat irekitzen da, goiko arkiboltan animaliak, munstroak, lau hanketakoek eta giza irudiek apainduta.

Nabarmentzekoa da eraikinaren soiltasuna. Harlanduzko hormak ditu, eta zutabeetako kapitelak dira giza eta animalia irudiak dituzten apaingarri bakarrak. Landare gaiak dira nagusi.

Abuztuaren 3aren inguruan ospatzen diren herriko jai tradizionalez gain, Muruzabalek erromeriak ditu: Eunate (Mendekosteren hurrengo astelehena eta abuztuaren 24a), Santa Luzia (abenduaren 13a), San Blas (otsailaren 3a) eta Aurizko San Pedro (maiatzaren lehen igandea).

Ezagutu Nafar Erdialdea bere esperientzien bidez.

Arakatu bere paisaiak, zaporeak eta tradizioak lurraldea hobekien ezagutzen dutenen eskutik. Bizi lasaitasuna, esentzia eta tokikoarekin lotura adierazten duten une benetakoak.

Ikusi esperientziak