Artaxoa Erdi Aroko Zerkoa izeneko harresiak inguratuta dago, eta Nafarroa Erdialdeko Erdi Aroko herririk ikusgarrienetako bat da.
Urrunetik ondo bereizten den herria da Artaxoa, “Erdi Aroko Zerkoak” ematen dion siluetagatik, muinoan almenek eta dorrek zeruari forma ematen diote eta etxeak beherantz ikusten dira, lautadaraino. XI. mendean hasitako Zerkoaren eraikuntza XIII. mendean amaitu zen, San Saturnino Eliza eraikitzen hasi zen urtean. Bere aurrealdea San Saturnino eta Nafarroako Joana erreginaren eta bere senar Felipe Ederra Frantziakoaren irudiak gordetzen ditu.
Erdi Arora garamatzaten kale estu eta aldapatsuetan behera eginez gero, armarridun etxe ederrak aurkituko ditugu.
Multzoaren buruan San Pedro Eliza dago, ondorengo mendeetan (XVII. eta XIX. mendeetan) oso berritutako eraikin gotikoa. Sakristian Epifaniaren triptiko flamenko bikaina gordetzen da.
Erdi Aro honetako oroitzapena da Jerusalemgo Andre Mariaren tailu gotikoari Saturnino Lasterrak Gurutzadetatik itzultzean Lur Santutik ekarritako debozioa. Kobre esmaltatuzko irudi txiki-txiki hau, Nafarroako urregintzaren barruan bakarra dena bere generoan, hiribilduaren kanpoaldean dagoen bere izena daraman Basilikan dago.
Farangortea herri neolitikoaren aztarnek eta Enerizko Mendateko eta Minako trikuharri megalitikoek Artaxoa antzinatik populatuta egon zela gogorarazten digute. Artaxoatik iparraldera dagoen Dorre herrixkak Burdin Arotik erromatarren garaira arteko okupazio jarraitua erakusten digu.
Artaxoako ekonomia historikoki nekazaritzari lotuta dago, eta gaur egun, abeltzaintzak oso zeregin garrantzitsua du.
Ezagutu Nafar Erdialdea bere esperientzien bidez.
Arakatu bere paisaiak, zaporeak eta tradizioak lurraldea hobekien ezagutzen dutenen eskutik. Bizi lasaitasuna, esentzia eta tokikoarekin lotura adierazten duten une benetakoak.
Agenda
Jazz Zubipean