Erriberri

Nekazaritza tradizio errotua du, eta ardogintzarako duen bokazioa nabarmentzen da batez ere. Izan ere, Nafarroako Jatorri Deituraren Kontseilu Arautzailearen, EVENAren eta Nafarroako Ardoaren eta Mahastiaren Museoaren egoitza da.

Ontasun horiek berak izan dira Historiaurretik bertako herritarrei lagundu egin dietenak, eta gero horregatik biziki erromanizatu izatea eta horregatik ere errege-erregin nafarrek bizilekua finkatzeko aukeratua.

XIII. mendetik aurrera, Erriberri Errege Egoitza izan zen, baina XV. mendetik aurrera iritsi zen gailurrera, Karlos III.a Noblea erregeak Erriberriko Nafarroako Errege Jauregi bikaina eraikitzen hasi zenean, garai oso baten distiraren erakuslea.

Eraikin ikusgarri hori, dorreen, patioen eta galerien uztarketa bikaina dena, Jauregi Zaharraren handitze bat izan zen, gaur egungo Turismo Paradorea, antzinako erromatar orubearen gainean eraikia. Denak harritzen dira bere beirateekin, bere teila koloredunekin, bere zurezko hegalekin. Barrualdean lorategi bikainak eta modu askotara apaindutako gelak zeuden: kakahuete irudidun axuleiuak, igeltsuzko apaindurak, filigranak, kasetoidunak…

Gertaera horrek hiriaren fisonomia, pisu espezifikoa eta ondorengo bilakaera aldatu zituen, Errege Gortea bihurtu baitzen.

Erdigune nagusia Karlos III.a Noblearen plaza da, merkatua, bilerak eta festa egiten ziren jardueren ardatza, erloju publikoa, pikota eta iturria, Kapiteleko dorrea, udaletxea eta, atzealdean, Jauregia zeuden.

Jauregi Zaharraren ondoan, “barruko zerkoaren” erdigunean, erromatar esparruan, Andre Maria Erreginaren Eliza dago. Eliza horren aurrealdea Nafarroako eskultura multzo gotiko nabarmenetako bat da, eskaintzen digun oparotasunagatik eta dekorazio kalitateagatik. Barruan, Pedro Aponteren erretaula errenazentista bikaina gordetzen da.