Uztailaren 28tik abuztuaren 11ra (datak konfirmatzeke 2026rako)
Mendigorriako nazioarteko musika jaialdia
Mendigorria
Gozatu hegaztien behaketaz Nafarroa Erdialdean. Pitillas eta Bi Erresumen aintziretan hegaztiak ikusteko behar duzun informazio guztia.
Nafar Erdialdeko aintzirak: hegaztiak behatzeko lekurik onenak
Hemen plan asko daudela esaten dugunean, egia da: bai, hegaztiak behatzea (birding) ere! Nafar Erdialdeak naturagune zoragarria eskaintzen du ornitologiarako. Aurkitu artikulu honetan zeintzuk diren hegaztiak haien habitat naturalean behatzeko lekurik onenak.
Pitillasko aintzira, erreserba naturala Nafarroa Erdialdearen bihotzean
Zer du berezia Pitillasko aintzirak?
Ezagutu Pitillasko Aintzira, Natur Erreserba izendatutako eremu babestua. Gune hori Hegaztientzako Babes Bereziko Eremua da eta Nazioarteko Garrantzia dauka. Aintzira hori Nafarroako zabalena da, eta Ebro ibarreko garrantzitsuenetakoa. 216 hektareako altxor naturala da eta txori zezenak, mirotzak, tximutxak edo koartzak hartzen ditu.
Hegazti eta beste animalia askoren bizileku, naturaren lasaitasunaz eta ilunabarretako edertasunaz gozatzeko txoko paregabea ere bada. Zortea baduzu, udaberriko ilunabarretan txori zezena hegaztiaren “marrua” entzun ahal izango duzu, Pitillasko aintzirako koartzarik ikusgarriena eta zaputzena. Hegazti espezie askorentzat etxea eta babeslekua izateaz gain, hezegune honek mariorratzak, Tomares ballus tximeletak eta hainbat animalia hartzen ditu, hala nola igel arrunta, apoarmatu eta bisoi europarrak edo igaraba.
Noiz bisitatu Pitillasko Aintzira?
Pitillasko Aintzira urteko edozein sasoitan bisita daiteke. Hainbat urtarotan joatea gomendatzen dizugu, hilabeteetan zehar gertatzen diren aldaketa guztiak ikusi ahal izateko:
- Negua da hegaztiak ikusteko unerik onena, urteko hilabeterik hotzenek aintzira denboran gelditutako leku bihurtzen dute. Denboraldi honetan hemen igarotzen duten hegaztientzako babesleku lasai bat, iparralderago dituzten hazkuntza-eremuetatik urrun.
- Martxotik ekainera hazkuntza garaia da, eta, beraz, errespetatzeko eta behatzaile adeitsua izateko eskatzen dizugu, Erreserbaren araudia eta tokian bertan aurkituko dituzun jarraibideak kontuan hartuta.
- Udako beroarekin, aintzirako jarduera eguerdian gelditzen da, egunsentian eta iluntzean suspertzeko.
- Udazkenean eta udaberri hasieran aintzira mugimendu asko ikusten da: hegazti migratzaileek urmaelaren gainetik hegan egiten dute.
Pitillasko behatokia
Sakonki ezagutu hezegunea eta haren ezaugarriak aintzirako hegaztien Behatokian. Langileek artatzen zaituzte, behaketa ornitologikorako gidak eta prismatikoak daude, baita panelak eta beste material batzuk ere.
Aukeratu hainbat ibilbide autogidaturen artean, leku zoragarri honetako ezer ez galtzeko:
- Familia osoarentzat egokia den ibilbide atsegina, kilometro batekoa, hezegunea ezagutzeko.
- 5 kilometroko ibilbide zirraragarria, urmaela hornitzeko dauden sakan ikusgarriak barne.
- 3 kilometroko ibilbidea, Pitillas herri ederra eta aintzira lotzen dituena.
Aintziraren kokapena eta ordutegiak
Hezegunera iristeko jarraitu Pitillasetik 2 km ingurura dagoen pista bat, udalerri hori Santakararekin lotzen duen errepidean dagoena. Behatokiaren azpian aparkatu ahal izango duzu.
Sarrera doakoa da, baina ordutegia aldatu egiten da urtaroaren arabera
Ikusi webgunean garai bakoitzaren ordutegia.
Natura eta aniztasuna Bi Erresumen Aintziran
Bi Erresumen Aintzirari buruz jakin behar duzun guztia
Ezagutu Bi Erresumen Aintzira, Zarrakaztelun dagoen babestutako hezegune artifizial ikusgarria. Naturaz eta aniztasunez inguratutako egun bat igaro, balio handiko babesleku ekologiko honetan, Nafarroako Kontserbazio Bereziko Eremuetako bat.
Aprobetxatu zure bisita pantailetatik urruntzeko eta uretako hegaztiak bilatzeko, horiek baitira aintzira honetako protagonistak. Habia bertan egiten duten espezierik ospetsuenak dira txori zezena eta amiltxori txikiak, koartza gorria eta zingira mirotza. Tximutxak ere han ematen du urte osoa, bere bibote beltz bikaina soinean duela. Leku hau mokozabal komunaren udako tokia da, eta ohikoa da haren ertzetan hegazti zangaluzeak ikustea, beren hanka fin-finen gainean janari bila dabiltzanak.
Neguko denboraldian, Bi Erresumen Aintziran honako hegazti hauek ikusiko ditugu: zertzeta arrunta, ahate mokozabala, basahatea, ipar ahatea edo ahate txistularia. Eta urtero Europako kurrilo arruntaren negualdi ikusgarria hartzen du: hegazti hauek azaroan datoz eta martxoan joaten dira. Milaka ale etortzen dira Alemania, Suedia, Finlandia, Letonia eta Europako iparraldeko beste herrialde batzuetatik ondasun preziatu baten bila: elikagaia. Elikatu ondoren, jaioterrira itzultzen dira hazteko. Eta kurriloena ospetsuena bada ere, dilindariak eta zingira berdantzak ere antolatzen dituzte hemen negualdiak.
Hegaztiak nagusi dira Bi Erresumetan, bai, baina aintzira hauentzat euren bizitokia da: bisoi europarra, igaraba paleoartikoa, uhandre marmolairea eta apo ezproidun arrunta eta apo lasterkaria. Bizitza luzea 30 hektarea pasatxotan.
Bi Erresumen Aintziran egin daitezkeen jarduerak
Aintziraren inguruan eskuragarri duzun guztia kontatuko dizugu, zure bisita planifikatu ahal izan dezazun, bai hegaztiak behatzearen mundua maite baduzu, bai naturako eta lasaitasuneko tarte bat besterik nahi ez baduzu:
- Iritsi bezain laster, harrera gune bat dago, aparkalekua eta askaldegia dituena, ezin hobea bertako produktuekin egindako piknik baterako.
- Aintzira inguratzen duen bidexka bat duzu, xumea eta atsegina.
- Bi behatoki ditu: bat bidezidorrari itsatsita eta aintziraren ondoan, hegaztiak behatzeko ezin hobea; bestea, urrutiago eta ikuspegi orokorrekin: Caracol Dorrea
Hegaztiak behatzeari buruz gehiago Nafar Erdialdean
Bi Aintzirez gain, Errege Bardea leku bikaina da hegaztiak ikusteko, eta, beraz, hiru aukera dituzu hegaztiak behatzeko. Beste aukera on bat Arga edo Aragoi ibaien ibar basoak bisitatzea da, ibaiertzek eta inguruak hegaztiak ikusteko aukera asko eskaintzen dituztelako, edo Orbaibarko mendiak, Europako hegazti harrapari kontzentrazio handienetako bat dutenak.
